Ярилцлага, нийтлэл

Н.Дорждарь: Газрын хэвлийн баялгийг ашиглагчид яагаад нууц байх ёстой гэж...

Орлогын  ажиглагч  хүрээлэнгийн  Монгол  улс  дахь  зохицуулагч  Н.Дорждарьтай  эрдэсбаялгийн ил тод байдлын талаар ярилцлаа.

 -Ил тод байдлын санаачлага бидэнд яг юу өгсөн бэ?

Бид ил тод байдлын талаар их ярьдаг. Гэхдээ олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачлагад  нэгдэж,  компаниуд,  засгийн  газраас  авсан  өгснөө  тайлагнаж,  мэдээллэх болсон нь сайн туршлага, ил тод байдлын шинэ стандарт болж өгсөн. Манай улсад ил тодбайдал, сайн засаглалыг хэрхэн хэрэгжүүлэх арга замыг эрэлхийлсэн алхам болсон гэж хэлж болно.

Н.Баярсайхан: Томоохон хувьцаа эзэмшигчдийг ил тод болгоно

ТАН эвслийн тэргүүн Н.Баярсайхантай Эрдэс баялгийн ил тод байдлын тухай хуулийн төслийн талаар ярилцлаа. Тэрээр Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилгын үндэсний зөвлөлийн иргэний нийгмийн төлөөлөгч юм.

-Ашигт малтмалын салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй компаниуд ямар нэгэн байдлаар Засгийн газар, орон нутагт өгсөн хандив тусламжаа ил тод болгож байгаа нь Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилгын нэг томоохон амжилт. Гэхдээ иргэний нийгмийн зүгээс өгсөн авснаа зөрүүтэй мэдээлдэг байдлыг юу гэж харж байгаа вэ?

Гаднын оюутнууд манай компаниудын ил тод байдлыг судалжээ

Канад улсын Бритиш Колумбийн Их Сургууль (БКИС)-ийн Уул уурхайн инженер, Ази, Номхон далайн бодлого судлалын магистрийн ангид суралцаж буй 13 оюутан энэ оны хавар Монгол Улсын Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилгыг (ОҮИТБС) судалжээ.   

БКИС-ийн Ази судлалын хүрээлэнгийн Доктор, профессор Жулиан Диркесээр ахлуулсан судлаач долоон оюутан манай улсад ирж, судалгааны үр дүнгээ танилцууллаа. 

Монгол Улсын ОҮИТБС-ын 2011 оны нэгтгэл тайлангийн талаар сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийлээ

Газрын тос, байгалийн хий, ашигт малтмалын компаниуд олборлох үйлдвэрлэл эрхлээд улсад хэчнээн хэмжээний татвар, төлбөр төлснөө, Засгийн газар тэдгээр компаниас хэдий хэмжээний татварын орлого хүлээн авснаа жил бүр тайлагнаж, нийтэд ил тод мэдээлэх  зарчимд тулгуурладаг Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилга (ОҮИТБС) нь дэлхий дахинаа 2002 оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Манай улс энэ санаачилгад 2006 онд нэгдсэн бөгөөд 6 дахь удаагийн нэгтгэл тайлан гаргаад байгаа юм.    

ОҮИТБС-ын 2011 оны нэгтгэл тайланг хэлэлцэж байна

Монгол Улс 2011 онд 3 тн алт, 573 мянган тонн зэсийн баяжмал, 21 сая тн нүүрс, 5,7 сая тн төмрийн хүдэр, 2,5 сая баррель газрын тос экспортолсон байна. Энэ нь олборлох үйлдвэрлэл манай улсын эдийн засаг, нийгмийн томоохон салбар болсныг гэрчлэх баримт гэж мэргэжилтнүүд харж байна. Тиймээс олборлох үйлдвэрлэлийг ил тод болгох нь өнөө цагийн чухал шаардлагын нэг. Ил тод байдлын нэг чухал хэрэгсэл нь төлбөр, орлогын ил тод байдал бөгөөд эдгээрийг хэрэгжүүлэх нэгэн томоохон арга хэмжээ нь жил бүрийн нэгтгэл тайлан юм.

Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилгын 2012 оны тайлангийн талаар мэдээлэл хийлээ

ОҮИТБС нь байгалийн баялгаас бий болж буй орлогын ил тод байдлыг хангах замаар сайн засаглалыг бэхжүүлэх, орлогын зохистой менежментийг хөгжүүлэхийн төлөө ажилладаг. Уул уурхай, газрын тос, ураны компаниудын улсын болон орон нутгийн төсөвт төлсөн татвар, төлбөрийг, тэдгээр компаниудаас Засгийн газрын хүлээн авсан орлогыг нэгтгэн хөндлөнгийн аудитаар баталгаажуулдаг. Монгол Улсын нэгтгэл тайланг 2007 оноос гаргаж байгаа бөгөөд 7 дахь тайлан гарлаа.     

Т.Зууннаст: Төр компаниудаас ямар хандив, тусламж авснаа ил тод болгож байгаа

Уул уурхайн яамны уул уурхайн бодлогын хэлтсийн ахлах мэргэжилтэн Т.Зууннасттай эрдэс баялгийн салбарын ил тод байдлын тухай хуулийн төслийн талаар ярилцлаа. Тэрээр уг хуулийн төслийн ажлын хэсгийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байгаа юм.

-Дэлхий нийтээр уул уурхай дахь хариуцлагатай байдлыг ил тодын зарчмаар үнэлдэг. Манай улсын хувьд 2006 онд олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачлагад нэгдсэн. Өнөөдрийг хүртэл ямар ахиц гарсан бэ. Хууль боловсруулах ямар хэрэгцээ шаардлага гарсан юм бэ?

Ш.Цолмон: Эхэндээ АТГ, МХГ-т хандаж шамшигдуулсан мөнгө байх вий гэж асуудал тавьдаг байсан ч...

Монголын олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилгын ажлын албаны зохицуулагч  Ш.Цолмонтой ил тод байдал манай орны хувьд ямар байгаа талаар болон эрдэс баялгийн салбарын ил тод байдлын тухай хуулийн төслийн талаар ярилцлаа.
Олборлох үйлдвэрлэлд ашигт малтмал эрэх хайх, ашиглах, газрын тос, байгалийн хий зэрэг ойлголтыг авч үздэг.
-Олборлох үйлдвэрлэлийн ил тод байдлын санаачилгын ажлын алба өнгөрсөн хугацаанд ямар амжилттай ажилласан бэ?

Хаяг: Монгол улс, Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг-14200, ЕС А.Амарын гудамж, Туушин ХХК-ийн байр, 314 тоот өрөө

Утас: +976-11-70110525

Факс: +976-70110155

Цахим шуудан: eiti.secretariat.mn@gmail.com, eiti.communication@gmail.com